Księgowość prostym językiem
Od bilansu do zamknięcia roku, na przykładach jednej małej firmy. Czytaj po kolei albo od tematu, który cię interesuje.
Zanim zaczniesz
- Rachunkowość a księgowość: czym się różnią?Księgowość to zwykle prowadzenie ksiąg, a rachunkowość obejmuje też wycenę, inwentaryzację i sprawozdania. Sprawdzamy to na liście z art. 4 ust. 3 ustawy.
- Co robi księgowa i które zawody finansowe wymagają egzaminu?Co księgowa robi na co dzień i czym różni się od biura rachunkowego, głównego księgowego, biegłego rewidenta, doradcy podatkowego i controllera. Z przepisem tam, gdzie istnieje.
- Pełna księgowość czy uproszczona: kto musi prowadzić księgi, a kto KPiR lub ryczałt?O księgach rachunkowych decyduje najpierw forma prawna, a potem przychody. Pokazujemy to na jednej palarni kawy i wyjaśniamy, czym są KPiR i ryczałt.
Co firma ma i skąd to ma
- Aktywa i pasywa: co to jest i jak odróżnić jedno od drugiego?Aktywa to majątek firmy, a pasywa to źródła jego finansowania. Na liczbach jednej palarni kawy pokazujemy, jak zaklasyfikować maszynę, towar, dług wobec dostawcy czy kredyt.
- Co to jest bilans i jak go czytać?Bilans pokazuje, co firma ma i skąd to ma. Na liczbach jednej palarni kawy pokazujemy, jak go czytać i skąd bierze się jego układ.
- Operacje gospodarcze: jakie są 4 typy zmian w bilansie?Operacje bilansowe mają cztery typy, a sumę bilansu zmieniają tylko dwa z nich. Pokazujemy je na liczbach jednej palarni kawy i wyjaśniamy, dlaczego wzrost sumy nie oznacza zysku.
Zapis na kontach
- Co to jest konto teowe i jak obliczyć saldo?Konto teowe ma dwie strony, Wn i Ma. Zapis po zapisie liczymy obroty i saldo na dwóch kontach jednej firmy.
- Co to jest dekret i na czym polega zasada podwójnego zapisu?Dekret mówi, na których kontach i po której stronie zapisać operację. Pokazujemy, jak go napisać, skąd bierze się podwójny zapis i dlaczego Wn nie znaczy plus.
- Konta aktywne, pasywne i aktywno-pasywne: po której stronie zapisać zwiększenie?Gdzie na koncie idzie saldo początkowe, zwiększenie i zmniejszenie? Wyjaśniamy to na trzech kontach jednej firmy i pokazujemy, dlaczego długu wobec jednego dostawcy i zaliczki dla drugiego nie wolno kompensować w bilansie.
- Dlaczego koszty zapisujemy po stronie Wn, a przychody po stronie Ma?Przychód podnosi kapitał własny, a koszt go obniża i stąd biorą się strony Wn i Ma. Na jednej sprzedaży liczymy wynik i pokazujemy, dlaczego zysk to nie gotówka.
- Co to jest zakładowy plan kont i co oznaczają zespoły 0–8?Ustawa wymaga zakładowego planu kont, ale nie narzuca numerów ani zespołów. Pokazujemy typowy podział 0–8, mały plan jednej firmy i dlaczego pierwsza cyfra nie mówi, jaki to typ konta.
Księgi i dokumenty
- Co to jest dowód księgowy i co musi zawierać?Sprawdzamy jedną fakturę punkt po punkcie z art. 21 ustawy o rachunkowości i prowadzimy ją aż do zapisu. Do tego: podpis na fakturze, poprawianie błędów i KSeF.
- Czym różni się dziennik od księgi głównej i czym są konta analityczne?Ta sama operacja w dzienniku, na koncie księgi głównej i na koncie pomocniczym. Pokazujemy na liczbach jednej firmy, na jakie pytanie odpowiada każda księga i jak je uzgodnić.
- Jak sporządzić zestawienie obrotów i sald i co ono naprawdę sprawdza?Pełne zestawienie jednej firmy policzone z jej kont, a potem cztery celowe błędy w księgach, przy których wszystkie sumy nadal się zgadzają.
- Jak zaksięgować zakup i sprzedaż z VAT na kredyt kupiecki?Pełny cykl jednej firmy: zakup i sprzedaż z VAT, zapłaty, rozliczenie podatku i przelew do urzędu. Pokazujemy, która kwota trafia na które konto i dlaczego VAT nie zmienia wyniku.
Wynik, zamknięcie i sprawozdania
- Czym różni się układ rodzajowy kosztów od funkcjonalnego?Ten sam czynsz opisany na dwa sposoby: jako usługa obca i jako koszt sprzedaży i zarządu. Pokazujemy zapis przez konto 490 i to, dlaczego koszt nie liczy się w nim podwójnie.
- Jak z sald kont zrobić rachunek zysków i strat?Pełny RZiS jednej firmy, wiersz po wierszu z sald kont: 9 500,00 zł przychodów, 6 700,00 zł kosztów i 2 800,00 zł zysku, który zgadza się z bilansem. Do tego wariant kalkulacyjny na tych samych liczbach.
- Co w praktyce zmieniają zasady memoriału, współmierności i ostrożności?Zysk 2 800,00 zł, a w kasie i na rachunku ubyło 2 700,00 zł. Na liczbach jednej firmy pokazujemy art. 5–7 ustawy o rachunkowości i to, jak jedna niezapłacona należność może zmienić zysk w stratę.
- Jak i kiedy przeprowadzić inwentaryzację?Spis z natury, potwierdzenie salda czy weryfikacja? Salda jednej firmy przypisujemy do metod z art. 26 ustawy o rachunkowości, liczymy termin i pokazujemy, do ksiąg którego roku trafia różnica.
- Jak zamknąć rok na koncie 860 i ustalić wynik?Dwa dekrety jednej firmy przenoszą 9 500,00 zł przychodów i 6 700,00 zł kosztów na konto 860. Zostaje 2 800,00 zł Ma, suma bilansu się nie zmienia, a salda przechodzą na kolejny rok.
- Z czego składa się sprawozdanie finansowe i do kiedy je złożyć?Bilans, RZiS i informacja dodatkowa na liczbach jednej firmy, a do tego trzy osobne terminy dla roku kończącego się 31 grudnia 2026 r.: 31 marca, 30 czerwca i 15 dni od zatwierdzenia.