Jak zamknąć rok na koncie 860 i ustalić wynik?

W pełnej księgowości na koniec roku przenosisz salda kont kosztów i przychodów na konto wyniku finansowego, w typowym planie 860. Te konta zaczynają wtedy nowy rok od zera, a saldo 860 pokazuje wynik: Ma to zysk, a Wn strata. Konta bilansowe przechodzą w tej samej wysokości do ksiąg następnego roku, a saldo 860 czeka tam na rozliczenie.

Dwa dekrety przenoszą wynik na konto 860

Śledzimy Ziarno sp. z o.o., małą palarnię kawy. Jego 16 operacji traktujemy tu jak cały rok obrotowy 2026, równy kalendarzowemu. Numery kont pochodzą z naszego przykładowego planu, bo ustawa ich nie narzuca. Komentarz do planu kont jednej z uczelni mówi, że konto 860 Wynik finansowy „służy do ustalenia wyniku finansowego” (UKW).

Przed zamknięciem konta wynikowe Ziarna mają takie salda: 730 Przychody 9 500,00 zł Ma, 731 Wartość sprzedanych towarów 5 500,00 zł Wn, 402 Usługi obce 1 200,00 zł Wn. Pierwszy dekret zamyka przychody.

Drugi zamyka oba konta kosztów.

Zamykane konto dostaje zapis po stronie przeciwnej do salda

Reguła wynika z rachunku, a nie z przepisu. Żeby wyzerować saldo, zapisujesz tę samą kwotę po stronie przeciwnej. Konto 730 ma saldo Ma, więc dostaje zapis Wn. Dekret musi się bilansować, więc 860 dostaje tę kwotę po stronie Ma, czyli tej, po której stało saldo przychodów. Koszty działają odwrotnie. Dlatego przychody lądują na 860 po stronie Ma, a koszty po stronie Wn.

Saldo to 2 800,00 zł Ma, czyli 9 500,00 zł minus 6 700,00 zł. Ta sama kwota stoi w wierszu L rachunku zysków i strat. Numery 17 i 18 to nasze dwa dekrety w księdze.

Na koncie przychodów widać, co się stało.

Zero na koncie 730 nie znaczy, że nie było przychodów

Po zamknięciu 730 nie ma salda, ale obroty zostały na koncie: 9 500,00 zł po każdej stronie. Dlatego RZiS czytasz z sald sprzed zamknięcia. Gdybyś spisał zera z kont po przeksięgowaniu, wyszedłby rok bez przychodów i kosztów, a przecież wynik wynosi 2 800,00 zł.

Nie myl tego też z zamykaniem pojedynczego konta na rysunku, o którym pisaliśmy w tekście o kontach aktywnych i pasywnych. Tam dopisywana kwota tylko wyrównuje sumy i nie jest dekretem. Nasze przeksięgowania są prawdziwymi dekretami, z numerami w dzienniku.

Zamknięcie nie tworzy zysku

Dekrety przenoszą kwoty z kont kosztów i przychodów na konto 860, a żadne z nich nie jest kontem bilansowym, więc bilans się nie zmienia. Przed nimi obie sumy Ziarna wynosiły 59 300,00 zł i tyle samo wynoszą po nich. W bilansie niżej żaden wiersz nie jest wyróżniony, bo żaden się nie zmienił. Zysk powstał przez cały rok, a 860 tylko zbiera go na jednym koncie. Wiersz „Zysk (strata) netto” ma teraz pokrycie w saldzie tego konta.

Przed dekretami kończysz wszystko, co zmienia wynik

W księdze Ziarna od operacji 16 do zamknięcia nic się nie dzieje, ale prawdziwa firma ma w tym miejscu pracę. Różnice z inwentaryzacji trzeba rozliczyć w księgach tego roku, którego dotyczy jej termin (art. 27 ust. 2). Odpisy aktualizujące opisaliśmy w tekście o zasadach rachunkowości. Na wynik netto składają się także „obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego” (art. 42 ust. 1 pkt 4). Ziarno tego wszystkiego nie ma, tak samo jak amortyzacji swoich środków trwałych, bo uprościliśmy przykład. W firmie z zyskiem podatek obniżyłby wynik netto, więc wyszedłby on niższy niż u Ziarna przy tych samych przychodach i kosztach. Dwa dekrety to przypadek Ziarna, a nie reguła: każde kolejne konto kosztów, także konto podatku, trzeba zamknąć tak samo.

Salda bilansowe i saldo 860 przechodzą na kolejny rok, a koszty i przychody nie

Stany z dnia zamknięcia „należy ująć w tej samej wysokości, w otwartych na następny rok obrotowy księgach rachunkowych” (art. 5 ust. 1). Księgi otwiera się „na początek każdego następnego roku obrotowego” (art. 12 ust. 1 pkt 2). Saldo końcowe z tej tabeli staje się więc saldem początkowym, które na kontach Ziarna oznaczamy BO.

Konta 402, 730 i 731 nie mają salda końcowego, więc nowy rok zaczną od zera. Saldo 800 przechodzi jako 54 500,00 zł Ma, a 130 jako 17 100,00 zł Wn. Suma sald końcowych w tabeli to 58 800,00 zł, a nie 59 300,00 zł z bilansu, bo konto 202 ma w zestawieniu jedno saldo, 1 500,00 zł Ma. W bilansie liczą się osobno dług 2 000,00 zł i zaliczka 500,00 zł, co wyjaśnia tekst o kontach aktywnych i pasywnych. W księgach otwarcia każdy kontrahent zachowuje swoje saldo.

Bilans otwarcia nowego roku powtarza więc kwoty z bilansu powyżej. Saldo 860 też zostaje na koncie, bo wynik rozlicza się dopiero w następnym roku, o czym niżej.

Zysk na 860 nie jest jeszcze zyskiem do wypłaty

Saldo 860 mówi, jaki był wynik, a nie, co z nim zrobić. W spółce z o.o. zwyczajne zgromadzenie wspólników „powinno odbyć się w terminie sześciu miesięcy po upływie każdego roku obrotowego”. Jego przedmiotem jest między innymi powzięcie „uchwały o podziale zysku albo pokryciu straty”, jeśli umowa spółki nie wyłączyła tych spraw z jego kompetencji (art. 231 § 1 i 2 KSH). W jednostce bez obowiązku badania podział wyniku „może nastąpić po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzający” (art. 53 ust. 4).

Sam zapis przeniesienia nie wynika z ustawy, tylko z planu kont. Komentarz UKW przenosi wynik „w roku następnym pod datą zatwierdzenia sprawozdania finansowego na odpowiednie konto” (UKW). W naszym przykładowym planie to konto 820 Rozliczenie wyniku finansowego. Załącznik nr 1 ma w pasywach dwa wiersze: „V. Zysk (strata) z lat ubiegłych” i „VI. Zysk (strata) netto”. Ustawa nie mówi, w którym stoi nierozliczony wynik po otwarciu nowego roku, więc to ustal z księgową.

Zamknięcie ksiąg to nie 31 grudnia wieczorem

Księgi zamyka się „na dzień kończący rok obrotowy” (art. 12 ust. 2 pkt 1). To data, której dotyczy zamknięcie, a nie dzień, w którym musisz je wykonać. Dekrety Ziarna mogą więc powstać w styczniu, jeśli dotyczą 2026 r.

Prawnie zamknięcie to zresztą coś więcej niż dwa dekrety. Polega ono „na nieodwracalnym wyłączeniu możliwości dokonywania zapisów księgowych” (art. 12 ust. 5). Na ostateczne zamknięcie jest konkretny termin: „najpóźniej w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego” (art. 12 ust. 4). Art. 12 ust. 2 kończy się też limitem 3 miesięcy „od dnia zaistnienia tych zdarzeń”, a słowo „zdarzenia” lepiej pasuje do likwidacji czy zmiany formy prawnej niż do końca roku. Jak czytać go dla 31 grudnia, ustal z księgową. Co dalej dzieje się z liczbami, omawia tekst o sprawozdaniu finansowym.

Źródła

• Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości: art. 5 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1, ust. 4 i 5, art. 27 ust. 2, art. 42 ust. 1 pkt 4, art. 53 ust. 4, Załącznik nr 1. Stan tekstu: 8 października 2026 r.
• Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych: art. 231 § 1 i 2.
• Komentarz do zakładowego planu kont, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego: konto 860.